I. Definicje

Ilekroć w niniejszym dokumencie jest mowa o:

1. Ośrodku – należy pod tym pojęciem rozumieć Ośrodek Kultury im. Cypriana Kamila Norwida w Krakowie.
2. Małoletnim lub dziecku – należy pod tym pojęciem rozumieć osobę poniżej 18. roku życia.
3. Standardach Ochrony Małoletnich/Standardach – niniejsze Standardy Ochrony Małoletnich Ośrodka Kultury im. Cypriana Kamila Norwida w Krakowie.
4. Personelu lub pracownikach – należy pod tym pojęciem rozumieć wszystkie osoby, przy pomocy których Ośrodek wykonuje działalność na rzecz małoletnich, niezależnie od tego, na podstawie jakiego tytułu prawnego jest ona wykonywana (w stosunku do nazw stanowisk i funkcji, o których mowa w niniejszym dokumencie, dopuszcza się stosowanie feminatywów, chyba że przepisy prawa stanowią inaczej).
5. Działalności na rzecz małoletnich – należy pod tym zwrotem rozumieć działalność na rzecz małoletnich związaną z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi w rozumieniu Ustawy.

 

II. Wstęp

 

Ośrodek prowadzi działalność zwłaszcza w zakresie edukacji kulturowej i kulturalnej, rozumianej jako rozwój zainteresowań, kształtowanie umiejętności artystycznych, rozbudzanie twórczej aktywności i postawy, rozwijanie kompetencji kulturowych, promowanie i dbanie o dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze Nowej Huty.
Działania z dziećmi i młodzieżą w Ośrodku to w szczególności warsztaty grupowe, zajęcia indywidualne, spacery i wydarzenia artystyczne dla rodzin lub dzieci i bliskich im dorosłych, otwarte warsztaty podczas wydarzeń wewnętrznych i plenerowych, wizyty studyjne, warsztaty i spotkania dla grup zorganizowanych, pokazy filmowe, wolontariat młodzieżowy, działalność promująca czytelnictwo wśród dzieci i młodzieży oraz inne.

 

III. Zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a personelem

 

1.    Zasady nawiązywania bezpiecznych relacji

1. Podstawową zasadą czynności podejmowanych przez personel w ramach działalności na rzecz małoletnich jest działanie dla dobra małoletniego i w jego interesie. Personel traktuje małoletniego z szacunkiem oraz uwzględnia jego godność i potrzeby.
2. Personel jest zobowiązany do przestrzegania praw dziecka i praw człowieka.
3. Personel jest zobowiązany do równego traktowania wszystkich małoletnich, niezależnie od ich płci, orientacji seksualnej, wyznania, pochodzenia etnicznego czy niepełnosprawności.
4. Personel jest zobowiązany do utrzymywania profesjonalnej relacji z małoletnimi. Wykazuje się cierpliwością, okazuje szacunek, nie lekceważy uczuć, emocji, problemów.  Nie zawstydza, nie upokarza i nie obraża małoletniego. Słucha uważnie i udziela im odpowiedzi adekwatnych do wieku i sytuacji.
5. Personel uwzględnia różne potrzeby dzieci, także w tym dzieci ze szczególnymi potrzebami.
6. Małoletni ma prawo do prywatności. Odstąpienie od zasad zachowania prywatności małoletniego musi być każdorazowo  uzasadnione, a małoletni powinien być o tym poinformowany.
7. Personel jest uwrażliwiony na przemoc rówieśniczą i reaguje na nią.
8. W celu zapewnienia ochrony personel upewnia się, że otoczenie, w którym będzie przebywać dziecko, jest bezpieczne, higieniczne, wyposażone w narzędzia odpowiednie do wieku.
9. W przypadku działalności na rzecz małoletnich, wymagającej bezpośredniego kontaktu fizycznego z małoletnim, personel jest zobowiązany do przestrzegania norm zachowań wobec małoletnich. Poza szczególnymi przypadkami personel unika kontaktu fizycznego z małoletnim.
10. Dopuszczalny jest kontakt fizyczny personelu z dzieckiem wyłącznie w prawnie dopuszczalnych działaniach, tj. zabawa, pomoc małoletniemu w czynnościach higienicznych lub poruszaniu się – wyłącznie, jeśli jest to konieczne.

 

2. Zasady rekrutacji personelu

Ośrodek dokłada wszelkich starań, by zatrudniać osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i kompetencje, które podzielają wartości chronione niniejszym dokumentem, a w szczególności prawo dziecka do ochrony przed krzywdzeniem.

 

IV. Zachowania niedozwolone personelu wobec małoletnich

 

Niedopuszczalne są w szczególności następujące zachowania personelu wobec małoletnich:

1. Zachowania, które zawstydzają, upokarzają, deprecjonują lub poniżają małoletnich, a także stwarzają poczucie zagrożenia bezpieczeństwa fizycznego i psychicznego u małoletnich.
2. Stosowanie agresji i przemocy fizycznej oraz psychicznej wobec małoletnich.
3. Stosowanie kar cielesnych, w tym szarpania czy bicia.
4. Zachowania naruszające nietykalność osobistą.
5. Działania, które łamią prawa dziecka i prawa człowieka.
6. Używanie ubioru lub ozdób w sposób zagrażający małoletnim lub osobom postronnym.
7. Ubieranie się w sposób nieadekwatny do okoliczności, w tym wyzywający, polegający na nadmiernym wyeksponowaniu ciała, wskazujący na przynależność do grup lub subkultur aprobujących styl życia niezgodny z prawem, zasadami współżycia społecznego lub aprobujący działalność takich grup.
8. Zachowania dyskryminujące ze względu na stan zdrowia, wiek, potrzeby rozwojowe i edukacyjne, możliwości psychofizyczne, płeć, orientację seksualną, pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne i światopogląd.
9. Propagowanie treści politycznych, naruszających godność osobistą i o zabarwieniu seksualnym, przemocowych.
10. Używanie wulgaryzmów, obraźliwych gestów, opowiadanie niestosownych żartów.
11. Nawiązywanie relacji o charakterze seksualnym i romantycznym.
12. Wykorzystywanie przewagi fizycznej i stosowanie gróźb, szantażu.
13. Fotografowanie, filmowanie małoletnich i rozpowszechnianie materiałów przedstawiających wizerunek małoletnich bez pisemnej zgody ich opiekunów prawnych.
14. Ujawnianie informacji wrażliwych dotyczących dziecka wobec osób nieuprawnionych, w tym wobec innych dzieci.
15. Używanie wyrobów tytoniowych, w tym nowatorskich wyrobów tytoniowych, tytoniu do nosa i wyrobów tytoniowych do palenia w rozumieniu ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1162 ze zm.), a także palenie papierosów elektronicznych.
16. Wnoszenie, sprzedaż, podawanie i spożywanie napojów alkoholowych, środków odurzających, leków, środków psychoaktywnych oraz napojów energetycznych.
17. Propagowanie używania środków, o których mowa w pkt 15-16.
18. Kontaktowanie się z małoletnim poprzez prywatne konta w mediach społecznościowych, komunikatory, adresy mailowe, inne aplikacje bez wiedzy ich rodziców, opiekunów prawnych, bezpośrednich przełożonych w prywatnym czasie lub w celach niezwiązanych z pracą. Preferowana forma komunikacji to grupy administrowane przez minimum dwie osoby dorosłe.
19.  W przypadku organizacji działalności na rzecz małoletnich wymagającej noclegu małoletnich oraz personelu, konieczne jest zapewnienie odrębnych stref spania dla małoletnich i dla personelu. Niedopuszczalna jest sytuacja, podczas której jeden członek personelu będzie spał z małoletnimi w jednym pomieszczeniu, bez obecności innego członka personelu.

 

V. Wymogi dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi oraz małoletnimi a personelem

 

1.    Obowiązki małoletniego

1. W celu lepszej ochrony i zapewnienia bezpieczeństwa małoletni mają obowiązek przestrzegania powszechnie obowiązujących przepisów prawa, norm społecznych, innych regulacji obowiązujących w Ośrodku, z którymi małoletni został zapoznany oraz zasad ustalonych przez osobę prowadzącą zajęcia.
2. Małoletni szanują siebie nawzajem, w tym prawo innych do odmienności i zachowania tożsamości ze względu na: pochodzenie, narodowość, religię, status ekonomiczny, cechy rodzinne, wiek, płeć, orientację seksualną, cechy fizyczne, niepełnosprawność.
3. Małoletni są zobowiązani do respektowania praw i wolności osobistych innych małoletnich, ich prawa do własnego zdania, popełniania błędów, do własnych poglądów, wyglądu i zachowania – w ramach społecznie przyjętych norm i wartości.
4. Małoletni zwracają się do siebie językiem bez przemocy, wolnym od słów powszechnie uważanych za nieprzyzwoite lub wulgarne.
5. Małoletni kontrolują swoje zachowanie i emocje, a jeśli to niemożliwe, zwracają się o pomoc do personelu.
6. Małoletni mają obowiązek informowania personelu o zaistniałej sytuacji stosowania słownej, psychicznej, fizycznej, seksualnej agresji i przemocy wobec innych.
7. W przypadku zachowań rażących, łamiących zasady i obowiązujące normy, pracownik Ośrodka niezwłocznie informuje o tym fakcie rodziców lub opiekunów prawnych i zobowiązuje ich do współpracy w celu poprawy zachowania małoletniego.
8. Stosowanie agresji i przemocy fizycznej, psychicznej, słownej.
9. Naruszenie nietykalności osobistej innej osoby małoletniej lub osoby dorosłej.
10. Stwarzanie niebezpiecznych, zagrażających bezpieczeństwu dóbr prawnych (w szczególności: życiu, zdrowiu, mieniu) sytuacji na terenie Ośrodka.
11. Opuszczanie bez zgody opiekuna lub prowadzącego zajęcia miejsca, w którym realizowana jest oferta Ośrodka.
12. Używanie wyrobów tytoniowych, w tym nowatorskich wyrobów tytoniowych, tytoniu do nosa i wyrobów tytoniowych do palenia w rozumieniu ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1162 ze zm.), a także palenie papierosów elektronicznych;
13. Wnoszenie, sprzedaż, podawanie i spożywanie napojów alkoholowych, środków odurzających oraz napojów energetycznych.
14. Przebywanie na terenie Ośrodka w stanie nietrzeźwości lub będąc pod wpływem środków odurzających.
15. Niestosowne  zachowania w odniesieniu do małoletnich i dorosłych, tj. wulgaryzmy, wyzwiska, siłowe rozwiązywanie konfliktów, znęcanie się, ujawnianie informacji osobistych.
16. Celowe niszczenie i nieszanowanie własności innych osób oraz własności Ośrodka.
17. Kradzieże, wyłudzenia.
18. Fotografowanie, filmowanie i upublicznianie zdarzeń z udziałem innych osób przebywających na zajęciach bez ich zgody.
19. Używanie ubioru lub ozdób w sposób zagrażający małoletnim lub osobom postronnym.
20. Ubieranie się w sposób nieadekwatny do okoliczności, w tym wyzywający, polegający na nadmiernym wyeksponowaniu ciała, wskazujący na przynależność do grup lub subkultur aprobujących styl życia niezgodny z prawem, zasadami współżycia społecznego lub aprobujący działalność takich grup.
21. Posiadanie przy sobie niebezpiecznych narzędzi lub przedmiotów innych niż te udostępnione do pracy przez Ośrodek.
22. Niestosowanie się do poleceń i upomnień personelu.
23. Naruszanie praw innych i dyskryminacja kogokolwiek.

8. Małoletni mają obowiązek sygnalizować personelowi swoje specjalne potrzeby edukacyjne, które ujawnią się w trakcie korzystania z oferty Ośrodka.

2.    Zachowania niedozwolone małoletniego względem personelu i innych małoletnich

 

VI. Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet

 

1. Ośrodek podczas wybranych zajęć, wystaw i w ramach pracy bibliotek umożliwia dostęp do treści informacyjnych i edukacyjnych poprzez sprzęt komputerowy z łączem internetowym.
2. Z komputerów znajdujących się na terenie bibliotek mogą korzystać wyłącznie użytkownicy i użytkowniczki posiadający ważną kartę biblioteczną.
3. Wszystkie komputery i urządzenia elektroniczne udostępniane w przestrzeniach Ośrodka wyposażone są w zabezpieczenia chroniące przed złośliwym oprogramowaniem oraz dostępem do treści szkodliwych dla małoletnich, które podlegają regularnej aktualizacji i przeglądom przez personel odpowiedzialny za IT.
4. Personel podejmie interwencję w każdym przypadku ujawnienia szkodliwych treści na urządzeniach będących własnością Ośrodka poprzez zaprzestanie udostępniania danego sprzętu małoletnim.
5. W przypadku sprzętu prywatnego małoletniego, na którym ujawniane będą szkodliwe treści, personel zaleci zaprzestanie korzystania, propagowania, ujawniania szkodliwych treści oraz skontaktuje się z opiekunami prawnymi/rodzicami  w celu egzekwowania działań chroniących małoletniego.

 

VII. Zasady ochrony danych osobowych oraz wizerunku małoletnich w Ośrodku

 

1. W swoich działaniach Ośrodek kieruje się odpowiedzialnością i rozwagą wobec utrwalania, przetwarzania, używania i publikowania wizerunku dzieci.
2. Zasady udzielania przez rodziców/opiekunów prawnych zgody na rejestrowanie wizerunku ich dzieci reguluje Regulamin korzystania z oferty Ośrodka Kultury im. Cypriana Kamila Norwida w Krakowie.
3. Zasady ochrony danych osobowych w tym wizerunku reguluje Polityka bezpieczeństwa przetwarzania danych osobowych w Ośrodku Kultury im. Cypriana Kamila Norwida w Krakowie.

 

VIII. Odpowiedzialność małoletnich za naruszenie Standardów Ochrony Małoletnich

 

W przypadku łamania Standardów Ochrony Małoletnich przez małoletniego, Ośrodek ma prawo zaprzestać świadczenia działalności na jego rzecz i odmówić realizacji oferty  w przyszłości i zwrotu kosztów za już opłacone a niezrealizowane zajęcia.

 

IX. Koordynator ds. Standardów Ochrony Małoletnich

 

1. W Ośrodku działa Koordynator ds. Standardów Ochrony Małoletnich, który  ma obowiązek reagować na każde podejrzenie, że małoletni doznaje krzywdzenia. Możesz do niego napisać lub zadzwonić w każdej sytuacji, w której czujesz, że ktoś zrobił Ci coś złego. Koordynator ds. Standardów Ochrony Małoletnich pomoże Ci w trudnej sytuacji.
2. Z koordynatorem ds. Standardów Ochrony Małoletnich w Ośrodku kultury możesz się skontaktować za pośrednictwem:

• wiadomości e-mail na adres: koordynatorsom@okn.edu.pl,
• połączenia telefonicznego bądź wiadomości SMS na numer: + 48 511 086 688.

 

X. Pomoc i wsparcie

Jeżeli dostrzegasz przypadki krzywdzenia lub go doznajesz, możesz zawsze zwrócić się o pomoc do personelu Ośrodka, koordynatora ds. Standardów Ochrony Małoletnich lub innych miejsc, na przykład:

• Telefon alarmowy: numer 112 (w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia),
• Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka: numer 800 12 12 12,
• Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży: numer 116  111,
• Ogólnopolski telefon dla ofiar przemocy w rodzinie “Niebieska Linia”: numer  800 12 00 02,
• Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie: numer 12 616 55 55,
• Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Krakowie: numer 12 421 92 82.