PL
EN
DE
Kalendarz Wydarzeń
Kalendarz wydarzeń
GRUNTowanie relacji: Patrząc i wyczuwając
Patrzenie i widzenie, podobnie jak wyczuwanie i czucie, nie zawsze oznaczają to samo. Patrzenie polega na obcowaniu z otoczeniem i intuicyjnym rejestrowaniu pierwszych obrazów, lśnień, niby-widoków. Patrzysz, ale nie widzisz, bo widzenie jest przemyślane i analityczne jak czucie. Wyczuwając wchodzisz w relację ze światem w podobny sposób do patrzenia. Pozwalasz ciału nawiązać kontakt z naturą, otoczeniem, posługujesz się zupełnie innym kompasem wiedzy. Takim, który ma swoje korzenie w miejscu pre-lingwalnym. Zanim język oznakował i ponazywał wszystko - mówi Elżbieta Wysakowska-Walters.
Według artystki, aby ćwiczyć patrzenie i wyczuwanie, musisz nauczyć się skupiać na bezpośrednich wrażeniach zamiast interpretować, analizować lub szukać informacji w określonym celu. Patrzenie i wyczuwanie wymaga gruntowanej i świadomej obecności tu i teraz. Wymaga również pracy z przeczuciami i ufność podążania za intuicją. Dzięki temu otwiera się przestrzeń na nagłe momenty zachwytu i poczucia całkowitej obecności w naturze.
Zapraszam Cię do udziału w warsztacie, który wzmocni w Tobie patrzenie i wyczuwanie Twojej jedności z naturą. Biolog, laureat nagrody Nobla, Paul Nurse napisał: Wszyscy jesteśmy połączeni siecią zależności łączącą całe życie na Ziemi. Otwierając się na patrzenie i wyczuwanie, otwieramy się na relację z naturą. Podążamy za odpowiedziami na pytanie czym jest życie.
Warsztat składa się z dwóch części.
W pierwszej części zaproszę Cię do połączenia spaceru z rysowaniem. Wpatrzymy się w naturę. Zwolnimy tempo i przyjrzymy się uważnie otoczeniu. Zbliżymy się, aby przyjrzeć się fakturze liści, kamieni, roślin i samej ziemi. Wyobraź sobie, że Twoje oczy są ustawione na tryb makro – dostrzegasz wszystkie szczegóły, nawet te, które zazwyczaj są pomijane. Zapraszam Cię do patrzenia na świat i odczuwania go w zabawny i bezkrytyczny, dziecięcy sposób. Nie potrzebujesz umieć rysować, żeby zarejestrować to, co wyczuwasz. Ba! Precyzyjny, ładny rysunek byłby fiaskiem. W tej części chodzi o to, żeby oko patrzyło na świat, nie na kartkę, a ręka rysowała co jej się wydaje, że widzi. Będziesz mieć do dyspozycji flamastry, kredki i inne przybory. Ale zachęcam Cię również do szukania kamieni, gałązek, liści, które możesz zanurzyć w tuszu i w ten sposób zostawić ślad na papierze.
Aby to zrobić, wykonamy 3 proste ćwiczenia:
1. Patrz w górę zamiast na kartkę. Chłoń wzrokiem otoczenie każdy detal i pozwól dłoni wędrować po kartce zostawiając ślad tego jak patrzysz.
2. Narysuj linię horyzontu. Niech ołówek podąża wzdłuż grzbietów wzgórz i pól, tworząc linię horyzontu. Nie przejmuj się oddaniem szczegółów. Skup się raczej na charakterze linii: czy powinna być gruba, cienka, delikatna, mocna, rysowana powoli czy szybko?
3. Odwróć się do góry nogami. Nie zastanawiaj się nad tym, co rysujesz – czy to liść, gleba, czy kamień. Skup się po prostu na kształtach i fakturach. Porzuć dosłowne przedstawienie tego, co widzisz, i skoncentruj się na uchwyceniu abstrakcyjnego wglądu.
W drugiej części poszukasz rośliny, z którą chcesz nawiązać bliższy kontakt. Spróbujesz wyczuć jej obecność i narysować ją z pomocą wrażeń, które, mam nadzieję zobaczysz pod zamkniętymi powiekami. Prosta instrukcja pomoże Ci przejść przez ten proces. Dostaniesz ją ode mnie na początku drugiej części. Warsztat zamkniemy stworzeniem małych książeczek-zinów z Twoich rysunków. Jeśli będziesz miała/miał przestrzeń, może zechcesz dodać kilka słów do swoich rysunków. Może naniesiesz na rysunki myśli, refleksje, opisy, obrazy, które się w Tobie pojawiły w trakcie wykonywania ćwiczeń. Na koniec fajnie byłoby pocelebrować nasze kreacje. Dlatego proponuję, żebyśmy zrobili wystawę wieszając nasze książeczki-ziny na działkowych płotach. Po wystawie, oczywiście, możesz ją zabrać domu. Mam nadzieję, że jej towarzystwo będzie w Tobie wzbudzać czułe wspomnienia z gruntowania relacji z naturą patrząc i wyczuwając.
Prowadzenie:
Elżbieta Wysakowska-Walters - artystka wizualna i edukatorka. Absolwentka grafiki i komunikacji audiowizualnej oraz kierunku Intermedia na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu, gdzie w 2011 roku uzyskała dyplom magisterski z wyróżnieniem, a w 2022 roku stopień doktora sztuki. W swojej praktyce artystycznej porusza się w obszarze działań intermedialnych, eksplorując zagadnienia percepcji, relacji oraz ciszy jako formy doświadczenia i poznania. Obecnie związana z Akademią Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie pracuje na Wydziale Intermediów oraz prowadzi zajęcia z metodologii edukacji artystycznej w Szkole Doktorskiej. Jej prace prezentowane były na licznych wystawach i festiwalach w Polsce i za granicą.
UWAGA: Limit miejsc wyczerpany!
Ważne informacje!
Działanie odbywa się w ramach Laboratorium Odporności Kulturowej w Nowej Hucie – części międzynarodowego projektu badawczego PACESETTERS (2024–2027).
Co musisz wiedzieć przed spotkaniem?
1. Będą towarzyszyć nam badacze i badaczki z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ich obecność pozwala nam lepiej zrozumieć realny wpływ działań artystycznych na budowanie wspólnoty oraz sprawdzić, jak sztuka pomaga nam radzić sobie z kryzysami.
2. Badania służą wyłącznie celom naukowym projektu. Udział w nich jest dobrowolny, a wszelkie spostrzeżenia są zbierane z poszanowaniem prywatności i komfortu wszystkich osób obecnych.
O inicjatywie
GRUNTowanie relacji - inicjatywa opiera się na pracy z konkretnym ogrodem działkowym jako żywym ekosystemem i przestrzenią relacji. Natura (gleba, rośliny i materia miejsca) staje się tu punktem wyjścia oraz aktywnym współtwórcą doświadczenia. Działania mają charakter procesualny i otwarty: ważniejszy od trwałego efektu jest wspólny proces, eksperyment i relacja. Projekty traktują sztukę jako formę badania – testują nowe sposoby rozumienia relacji człowiek–natura poprzez praktykę i doświadczenie zmysłowe.
Projekty badają relację z miejscem poprzez gest i działanie, eksplorują możliwość relacji międzygatunkowej oraz przyglądają się pamięci gleby poprzez zapach i historię krajobrazu. Uczestnicy nie są jedynie odbiorcami, lecz współtwórcami sytuacji i znaczeń, co realizuje się poprzez wspólne działania, relacje i refleksję. Wartość inicjatywy leży w doświadczeniu, obecności i budowaniu więzi, a nie w materialnym rezultacie. Ogród funkcjonuje jako laboratorium regeneracji – wzmacniające relacje społeczne, poczucie zakorzenienia oraz wrażliwość na więcej-niż-ludzki wymiar wspólnego świata.
------------
„Finansowane przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autorów i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej. Ani Unia Europejska ani organ udzielający nie mogą być za nie pociągnięte do odpowiedzialności”
PACESETTERS is a Research and Innovation Action in the HORIZON EUROPE program and is funded under the Grant Agreement No 101132610. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the European Research Executive Agency (REA). Neither the European Union nor the granting authority can be held responsible for them.
KONTAKT:
Nowohuckie Laboratorium Dziedzictwa
Ośrodek Kultury Norwida
os. Górali 5, 31-959 Kraków
tel. +48 12 644 27 65 w. 20, 21
nhlab@okn.edu.pl
www.nhlab.okn.edu.pl
https://www.facebook.com/NHlabOKN
INFORMACJE DOTYCZĄCE DOSTĘPNOŚCI:
Wydarzenie odbywa się na terenie ogródka działkowego za fortem Krzesławice.
Najbliższy przystanek komunikacji miejskiej to Architektów. Dokładne instrukcje, jak dotrzeć na miejsce zostaną podane po zapisaniu się przez formularz zgłoszeniowy.
Trasa wymaga podejścia w górę po nierównym terenie. Ścieżka jest częściowo utwardzona.
Spotkanie odbędzie się na zewnątrz w otoczeniu natury.
ENG
GROUNDing relations: Looking and Sensing
Looking and seeing, just like sensing and feeling, do not always mean the same thing.
Looking involves engaging with one’s surroundings and intuitively registering initial images, glimpses, and quasi-views. You look, but you do not see, because seeing is deliberate and analytical, just like feeling. By sensing, you enter into a relationship with the world in a similar way to looking. You allow your body to make contact with nature and your surroundings; you use a completely different compass of knowledge. One that has its roots in a pre-linguistic realm. Before language labelled and named everything.
To practice looking and sensing, you must learn to focus on direct impressions rather than interpreting, analysing or seeking information for a specific purpose. Looking and sensing require a grounded and conscious presence in the here and now. They also require working with premonitions and the confidence to follow your intuition. This opens up space for sudden moments of wonder and a sense of complete presence in nature.
I invite you to take part in a workshop that will help you deepen your awareness of and connection with nature.
Biologist and Nobel Prize winner Paul Nurse wrote: We are all connected by a web of interdependence that links all life on Earth.
By opening ourselves up to looking and sensing, we open ourselves up to a relationship with nature. We seek answers to the question of what life is.
The workshop consists of two parts.
In the first part, I will invite you to combine a walk with drawing.
We will gaze at nature. We will slow down and look closely at our surroundings. We will get up close to examine the texture of leaves, stones, plants and the earth itself. Imagine that your eyes are set to macro mode – you notice all the details, even those that are usually overlooked. I invite you to look at the world and experience it in a playful, uncritical, childlike way. You don’t need to know how to draw to capture what you sense. In fact, a precise, neat drawing would be a failure. The point of this section is for your eye to look at the world, not at the page, and for your hand to draw whatever it thinks it sees. You’ll have felt-tip pens, crayons and other art supplies at your disposal. But I’ll also encourage you to look for stones, twigs and leaves that you can dip in ink and use to leave a mark on the paper.
To do this, we’ll do three simple exercises:
1. Look up instead of at the paper. Take in every detail of your surroundings and let your hand wander across the page, leaving a trace of your gaze.
2. Draw the horizon line. Let the pencil follow the ridges of the hills and fields, creating the horizon line. Don’t worry about capturing the details. Focus instead on the character of the line: should it be thick, thin, delicate, strong, drawn slowly or quickly?
3. Turn the picture upside down. Don’t dwell on what you’re drawing – whether it’s a leaf, soil or a stone. Simply focus on the shapes and textures. Abandon a literal representation of what you see and concentrate on capturing an abstract insight.
In the second part, you’ll look for a plant with which you’d like to establish a closer connection. You’ll try to sense its presence and draw it using the impressions that, I hope, you’ll see behind your closed eyelids. A simple guide will help you through this process. I’ll give it to you at the start of the second part.
We’ll wrap up the workshop by creating little zines from your drawings. If you have space, you might like to add a few words to your drawings. Perhaps you could jot down thoughts, reflections, descriptions or images that came to mind whilst doing the exercises. Finally, it would be lovely to celebrate our creations. That’s why I suggest we put on an exhibition by hanging our zines on the allotment fences. After the exhibition, of course, you can take yours home. I hope that having it with you will evoke fond memories of deepening your connection with nature through seeing and sensing.
Facilitator:
Elżbieta Wysakowska-Walters – visual artist and educator. Graduate of Graphic Design and Audiovisual Communication as well as the Intermedia program at the University of the Arts in Poznań, where she received her Master’s degree with distinction in 2011 and her Doctorate in Art in 2022. In her artistic practice, she works within the field of intermedia, exploring issues of perception, relationships, and silence as a form of experience and knowledge. Currently affiliated with the Academy of Fine Arts in Kraków, where she works at the Faculty of Intermedia and teaches methodology of art education at the Doctoral School. Her works have been presented at numerous exhibitions and festivals in Poland and abroad.
Registration: via online form: okn.edu.pl
Free admission
Important information!
The activity takes place as part of the Cultural Resilience Laboratory in Nowa Huta—part of the international research project PACESETTERS (2024–2027).
What should you know before the meeting?
1/ Researchers from the Jagiellonian University will accompany us. Their presence helps us better understand the real impact of artistic activities on community building and examine how art supports us in dealing with crises.
2/ The research is conducted solely for the scientific purposes of the project. Participation is voluntary, and all observations are collected with respect for the privacy and comfort of all participants.
About the initiative
GROUNDing Relationships is an initiative based on working with a specific allotment garden as a living ecosystem and a space of relationships. Nature (soil, plants, and the materiality of the place) becomes both the starting point and an active co-creator of the experience. The activities are process-based and open-ended: the shared process, experimentation, and relationships are more important than a lasting outcome. The projects treat art as a form of research—testing new ways of understanding human–nature relationships through practice and sensory experience. They explore connections to place through gesture and action, examine the possibility of interspecies relations, and reflect on the memory of soil through scent and landscape history. Participants are not merely recipients but co-creators of situations and meanings, realized through shared actions, relationships, and reflection. The value of the initiative lies in experience, presence, and building connections rather than in material results. The garden functions as a laboratory of regeneration—strengthening social bonds, a sense of rootedness, and sensitivity to the more-than-human dimension of the shared world.
Український переклад
Укорінення стосунків: Пам’ять чорної землі
Ми зустрінемося в Новій Гуті, на садовій ділянці у Вzgórzach Krzesławickich, щоб придивитися до чорної землі — ґрунту, що лежить під міською забудовою та утворився з давніх відкладів річки Вісли. Під час воркшопу ми спробуємо увійти в безпосередній контакт із землею — через запах, дотик і уважне споглядання.
Спочатку зосередимося на запаху землі. Ми будемо вдихати її у сирому вигляді: вологу, прохолодну, наповнену слідами розкладу і життя. Усе це, щоб вловити її «метаболічний» характер, що виникає внаслідок активності мікроорганізмів.
Далі створимо прості, інтуїтивні композиції з матеріалів, доступних на місці: кори, моху чи коріння. Це буде безпосередній запис місця — спроба відчути взаємозв’язок між органічним і мінеральним.
У другій частині ми спробуємо перекласти ці досвіди у форму запаху, використовуючи есенції, такі як пачулі, дубовий мох, тополя чи насіння моркви. Створені композиції стануть особистим записом контакту з матерією землі.
Наприкінці, у розмові, ми подивимося на те, що ці досвіди говорять про наше сприйняття землі. Чи бачимо ми в ній джерело життя і безперервності, чи радше тягар і слід минулого?
Ведуча:
Юстина Мендрала — візуальна художниця, випускниця факультету графіки Академії образотворчих мистецтв у Кракові (2013), де у 2018 році захистила докторську дисертацію. У своїй творчості вона працює з природними матеріалами, що використовуються в промисловості, такими як вугілля, асфальт чи нафта. Працює у сфері рисунку, скульптури та інсталяції.
Реєстрація: через онлайн-форму: okn.edu.pl
Вхід вільний
Важлива інформація!
Подія відбувається в межах Лабораторії культурної стійкості в Новій Гуті — частини міжнародного дослідницького проєкту PACESETTERS (2024–2027).
Що потрібно знати перед зустріччю?
1. Нас супроводжуватимуть дослідники та дослідниці з Ягеллонського університету. Їхня присутність допомагає краще зрозуміти реальний вплив мистецьких практик на формування спільноти та дослідити, як мистецтво допомагає справлятися з кризами.
2. Дослідження здійснюється виключно з науковою метою проєкту. Участь є добровільною, а всі спостереження збираються з повагою до приватності та комфорту всіх присутніх.
Про ініціативу
«Укорінення стосунків» — це ініціатива, що базується на роботі з конкретною садовою ділянкою як живою екосистемою та простором взаємозв’язків. Природа (ґрунт, рослини та матеріальність місця) стає відправною точкою й активним співтворцем досвіду. Дії мають процесуальний і відкритий характер: важливішими за сталий результат є спільний процес, експеримент і взаємозв’язок. Проєкти розглядають мистецтво як форму дослідження — вони тестують нові способи розуміння відносин людини й природи через практику та чуттєвий досвід. Вони досліджують зв’язок із місцем через жест і дію, розглядають можливість міжвидових взаємин і звертаються до пам’яті ґрунту через запах і історію ландшафту. Учасники є не лише глядачами, а співтворцями ситуацій і значень, що реалізується через спільні дії, взаємини та рефлексію. Цінність ініціативи полягає в досвіді, присутності та побудові зв’язків, а не в матеріальному результаті. Сад функціонує як лабораторія відновлення — зміцнюючи соціальні зв’язки, відчуття вкоріненості та чутливість до більш-ніж-людського виміру спільного світу.
