Wierzbięta z Branic (zm. 1424 lub 1425)

3.wierzbieta z branicMożnowładca małopolski, stolnik krakowski, starosta sanocki, fundator gotyckiego kościoła pw. św. Grzegorza Wielkiego w Ruszczy. Pochodził z małopolskiego rodu Świebodziców–Gryfitów (herb: Gryf i Leliwa), związanego z terenami Nowej Huty podobnie jak inne znamienite rodziny. Jego ojciec, także Wierzbięta, lokował Ruszczę i Wolę Rusiecką na prawie średzkim (przeniósł z prawa polskiego). Natomiast sam Wierzbięta z Branic przeniósł swoją własność, wieś Ruszczę, w 1405 r. na prawo magdeburskie. Ożenił się z Dorotą z rodu Łabędziów, z którą miał dwójkę synów: Grzegorza (zm. 1458, kasztelan radomski) i Piotra (zm. 1472, kasztelan w Bieczu). Około 1420 r. ufundował w Ruszczy gotycki kościół, który został zbudowany w miejscu romańskiej, znacznie starszej świątyni. Kamienne fragmenty pierwszej budowli można zobaczyć wmurowane w nowy kościół. Jest tam też gotycka płyta nagrobna przedstawiającą Wierzbiętę w rycerskiej zbroi – został on tu bowiem pochowany. Patronem kościoła jest papież św. Grzegorz Wielki – imiennik fundatora (Wierzbięta w języku staropolskim to Grzegorz). W zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie znajduje się obraz na desce „Epitafium Wierzbięty z Branic”, pochodzący z kościoła w Ruszczy. Przedstawia adorację Dzieciątka Jezus i Matki Bożej. W centralnej części klęczy maleńka postać rycerza, za którym wstawia się papież św. Grzegorz Wielki. Epitafium jest jednym z najcenniejszych zabytków sztuki gotyckiej pochodzących z terenów dzisiejszej Nowej Huty.

PDF DO POBRANIA

© Ośrodek Kultury im. C. K. Norwida
© Paweł Jagło / tekst
© Róża Kolecka, Anna Gotfryd-Kolecka / rysunek

Licencja Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 3.0 Polska.

Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach Programu „Patriotyzm Jutra”.

 

muzeum historii polskipatriotyzm jutra

Grudzień 2017
P W Ś C Pt S N
27 28 29 30 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
norwid link
 
 
  biblioteka
Newsletter
Blogi
Kontakt

stat4u